Даҗя ду җыдони, җиннянди вуйүә шыбасы замуди вида сывынжын Ясыр Шывазыди 115 суйди сынжыр. Ги хуэйзý вынщүә зали гынди хуэйзý минжынди щяннян эрзы Я. Шывазысы зэ Хырхыз Республикади Александровка щёнҗуонни 1906 нянди вуйүә 18 сын-ёнхади. Вида зуәҗя ги хуэйзýжынди вынмин сынхуәшон вухади гýзы дадихын. Ясыр Шывазы гуон бусы хуэйзýди, тасы Хырхыз Республикади минжын сыҗя. Ба тади сывын на хуэйзý хуа, хырхыз хуа, ханхуа тачýлэдини. Вида сыҗя гунзун щечýлэли сышыгә фу, таму литу ю заёнди зуәпинни, кәсы тади дуәйибанзы зуәзосы сывын.
Ясыр Шывазы зэ зыҗиди сывыншон чонли Хырхызстан дифонди җүнмый дэ гәҗя минжынди лисыли, чонли тэпин, щёнхо дэ щинэ Зýгуйли. Тади зуәпинму җё йиче жын щинэ зыҗиди Зýгуйни, кунгý минжынди щёнхони, йиҗя тэнэ йиҗяни. Җинтян чин гуйҗун нянҗяму лян вида сывынжынди җигә зýгуй либян зуәпинму жыншыййха.
Зущён чин нён…
Сохýлý чýли шы 100 нянли
Тянсан хуэни вә вули
Җын йибый нян.
Зущён чин нён го вәли
Салуә Тянсан.
Йибый чунтян фигуәли
Да вә мянчян.
Ба тэён хуар вә җюли
Җын йибый бян.
Вә лян хырхыз җебэли,
Зущён дищүн.
Зущён чин гә, чин щүнди,
Та, вә йищин.
Ду тин фынли, мә бә зуй,
Мә җён куйчян.
Е мә тигуә сыйди дуә,
Сыйди җычян.
Ба лантян е фындини,
Ю ба Тянсан,
Ба тэён е тин фынли,
Ю ба чин чүан.
Та е пыйди шынлан тян,
Тянсанди тян.
Вәшон е җин җыгә тян,
Мучин йибан.
Вә е дынли тэёнди
Ту йигыр гуон.
Та е тингуә чин зошын
Вугынцыр чон.
Бый йү ба та е пыйгуә,
Ба вә мә тын,
Щүә луәгуә вон тушон,
Би шыту жун.
Та е погуә, чёнгуә хуар,
Лян фын йиён.
Вә е дуангуә ба фәе
Ги щё гýнён.
Та нэ фон ён санпянни,
Ба йүн пыйшон.
Щүәбый мянхуа вә шули
Быйди тэён.
Тян годи сан, ниди сан,
Вә е бу җён.
Вә е зэ җәр хуә жынли,
Лян ни йиён.
Тянсан хуэни вә вули
Җын йибый нян.
Зущён чин нён го вәли
Салуә Тянсан.
Вәди щёнҗуон
Жын ду фәди:- Сохýлý
Ю зон, ю нон!
Сый ду бу чи. Занбучý.
Ю дуә щинхуон!
Кәсы вә зун бу щинфу,
Җыгә да щён
Фанчон ланлуә вәдини,
Зущён чин нён.
Тади хуэни вә вули
Җын люшы нян,
Йидяр ду мә щинхуонгуә
Е мә пәфан.
Сыҗи тэён җодини,
Ги вә са гуон,
Йүәлён ги вә щёдини,
Зущён гýнён.
Тянтян зошын вугынцыр
Лян вә йиён,
Чон чүрдини ги тэён:
— Хома, зошын!
Люфу хонзы вә поли,
Лян фын йиён,
Вә мә җянгуә хонзы зон,
Зыниди нон.
Фанчон вә тинҗяндини
Вә мади хан:
-Бә хэ пали, вәди жу,
Хуэйлэ, чыфан!
Вә да нэ чон «Чýмын жын»,
Хынхýр йибан,
Мучин кын кý, вә җиди,
Нянлуй щён чүан.
Да чүан яншон вә кын зуә
Лян щё гýнён,
Туфын- тусы щин тёли,
Лян гý йиён;
-Вә нэ нини, зымый-а,
Вәди тэён!
Щинщю дини вә фәли,
Да чүан яншон.
Жын ду фәди:- Сохýлý
Ю зон, ю нон!
Сыйду бу чи. Занбучý,
Ю дуә щинхуон!
Кәсы вә зун бу щинфу,
Җыгә да щён
Фанчон ба вә години,
Зущён чин нён.
Йинпан
Вә зэ Йинпан сын-ёнли,
Йинпанни җон,
Йинпанни вә поли
Зэ Лян фын йиён.
Йинпанниди йиче тан,
Йиче цошон
Ду ю вәди җүә зунни,
Вә за бу щён?
Зэ Берлинди чонзыни
Вә е лонгуә,
Кәсы та мә Йинпанди
Цочон ванзуә.
Вә зэ Римди хуайүанни
Тингуә щёнчин,
Кәсы лэгуарди шынчи
Мә ли эрфын.
Фәсы Париж щён-ю цуан,
Вә е сагуә,
Кәсы сыҗи вә вынди
Зыни видо.
Да шыҗешон дифон дуә:
Шонхэ, Лондон…
Кәсы натар ду мәю
Йинпан щёнҗуон.
Вә зэ Йинпан сын- ёнли,
Йинпанни җон.
Зэ Йинпани вә поли,
Лян фын йиён,
Йинпанниди йиче тан,
Йиче цошон
Ду ю вәди җүә зунни,
Вә за бу щён?
Джинлиров М. Х., Хазахстан.