Хуэйзý жынму ба йинян-сыҗи кын җымужя фә: гуагýлý дунтян, җүнмый чунтян, салуә щятян, фуҗү чютян. Җысыма, санйүә – җүнмый чунтянди ту йигә йүә мә җүәчи кәҗя долэли. Ду җыдони, җиннянди дунтян ю лын, ю шын. До җиргәди жызы та хан бу щён ги кэчур тын ви. Кәсы гуагýлý дунтян саду зýбушонли, йинцысы кэчурди  сыхур долэ, ба та цуйди җё куэкуэди зуни. Тэён йитян ган йитян юли җинҗонли, та ба җин гуон сади җё зыжан манмар е хуәдилэли. Ба җыгә зо чунтянди зыжанди гэбян юминди хуэйзý сыҗя Хия Лаахунов җымуҗя щели:  

Шанчýлэ тэён,
Сади җин гуон.
Щүәхуар кэ быйли,
Ви ю дуә щён.
Бый щүә щётуәли,
Жәту ю җин,
Кэчур долэли
Соди фущин.

Жүнмый кэчур до мый йигә наннү, лошо жыншонсы щихуан сыҗе. Җыгә җедуаншон жын зу юли җиншынли, йүанйинсы чунтянди йин — туанйүарниди хуәвар дэ цомёди хуәдун, зыжанди гэбян җё мый йигә жынди щинни ду гощинни. Чýгуә җыгә җун җуонҗяди сыхур е доли мянчянли, җыгә щихуан щин до хýрҗямушон чин-ю дадихын. Җыхур таму, мый йигә жын кә нын ган зыҗиди вуло цэфу дэ готян були вущи сынлин дэ данлинди щинэ йинганли.

Тянчи җеҗе нанхуәли,
Ёнпәни цо лю.
Чунтян доли Йинпанли,
Лошо нян вэту.

Ваму зущён чёчёрму
Йитуәр занбучý,
Шушур чынкэ йин фын по,
Дашын, дашын ху.

Дажынму е хуанлуәли,
Шуди дуй ламә.
Фащё, дю фон, зý мэмэ,
Хýрҗяди хуа фә.

Шыҗешон дуәйибанзы сыҗя ба гәҗяди ю чунтян йинди сывын ги чинщю зыжан, ги щинчон ходи нүжынму, ги щинэ зэ данлинди тиму зуәли. Вә җиргә ба ниму, гуйҗун нянҗяму, щён лян вәди «Ганҗин щин хýшанха» сывын фу литуди җигә щинэ либян зуәхади сывын жыншыйихарни.

Щинэ-шышонди тэпин

Щинэ-шышонди тэпин,
Хо да ташон лэ,
Нёнлозы тынчон эрнү,
Йинцысы щинэ.

Тэ, е йитян щён сунзы,
Зывон куэщер лэ,
Йибозы лучý щиханни-
Есы ви щинэ.

Вава канҗян моданхуар,
Җүн хан фәбулэ,
Җюшон, ги мама дуанги,
Хансы ви щинэ.

Йиҗя ба йиҗя донжын,
Зунҗү лян тэнэ,
Лянди, зущён дищүнму,
Есы ви щинэ.

Щинэ җё жын җүнмыйни,
Җё та ю гончён,
Җё гощин тё хубыйни-
Тади да зывон.

Щинэ җё жын минлённи,
Җё шинчон хан хо,
Тасы жынди хун тэён,
Ю йүнчиди ло.

Щинэ зущён да хә

Щинэ зущён да хә-
Чонди мәю йир,
Щинэ зущён лан җён-
Шынди мәю дир.

Щинэ зущён Тянсан-
Годи бын лан тян,
Щинэ зущён эрлан-
Куанда-мә бян-ян.

Щинэ зущён чунтян
Җё зыжан фанлон,
Щинэ зущён тэён
Җоди җё жын лён.

Дун-яшон зэ мәю ни

Дун-яшон зэ мәю ни,
Тэён ду бу лён,
Цымыйхуарди цуан видо
Ги вә ду бу щён.

Дун-яшон зэ мәю ни,
Готян е бу тян,
Зыжанди йиче җүнмый
Ба вә е бу лан.

Дун-яшон зэ мәю ни,
Чёчёр мәщин чон,
Щинщю зущён бу минли,
Йүәяр е бу лён.

Дун-яшон зэ мәю ни,
Вәди щинни кун,
Саду ги вә мә йисы,
Е мәю гощин.

Дун-яшон зэ мәю ни,
Мә чунтянди йин,
Гуонсы лян ни йидани
Вә цэ нын гощин.

Нисы вәди хун тэён,
Нисы вәди мин,
Нисы вәди моданхуар,
Вәди щинэ жын.

Ни щён сандиршон фәе
Кэди цуан, пёлён,
Гуонсы лян ни йидани
Щинэ щин щён тё.

Җинлиров М. Х. Хазахстан.