Даҗун җыдо, җинян дыйли дў бинди сыхур, бушоди хырхызстанҗяму хәли йищин, лян җыгә бин җынҗанли, чуанлян җыйүан хуәли, ги бинжынму бон да монли. Таму литуди йигә жын зусы Александровка щёнҗуонниди нянчин жын – Вонхун Ахмет.
– Цунса ни чынха җыйүанҗәли?
– Җыгә бин доли Хырхызстанди сыхур, вәму щёнҗуонди сыюр нандихынлэ: хошо жынму бинхали, бу тынди йигә ги йигә жәдилэ, бинйүанни мәю вәр, бу шу бинжынму, ду хэли пали, йинцысы сый ду бу җыдо, зў сани… Мый йитян зы тинди бо сондини, жын ду вучондини. Нэгә сыхур вә е ба жыгә бин дыйшонли, сый е гибушон бонцу, зу нэгә сыхур вәмуди җящя шонлёнли, зэ Бишкек чынни зўли йигә дифон, зыҗи ба бинйүанди дэфуму чиндилэ, лян җыгә дў бин җынҗанли. Ё фәни, җымуҗя кан бин тэ гуйдихын, кәсы мәю банфа. Йүәпуниди йүә гуйли җишылэзы, хан зобуха. Җуәҗун, вә хуали 70 чян сом. Зу нэгә сыхур вә щёнли ги даҗя ги бонцуди йиҗянли. Гуәли йи чи, бин манмар вончян лэкэли… Йиху вә лян пын-юму, таму е вонщёнли ги бонцуди сычинли, йиданни шонлёнди ба җыйүан фуву хуә чуанлянчелэли.
– Ниму манмян зўли сали?
– Ту йилэ, вәму лян нянчин ваму дунли – ё зыҗи кэ быйтянди йийүан жунщинни. Вәму лян щёнҗуонниди «Зайтун» фангуанзыди җўжын шонлёнли, та ги вәму зыху ба гуанзыди фонҗян ду быйкәр гигили. Щянчян вәму ю 6-7 зуанганди жынлэ, гуонсы йиху, щёнҗуонниди жынжын ба җыгә щин дыйшон, лошо ду ги чянщён, йүә дэ гәҗун-гәёнди бонцули. Ги бонцуди жын гуон ду е бусы бындиди, да Бишкек чынни, Казахстан дифоншон лэди е юни. Хуэймин щехуэйди җўщи Ханджеза Керим е занли да җинли, зоди, бонди мэли гәён-гәҗунди йүнди ёҗин йүәли. Юйихуэй, гуә лўди жын ду канҗян вәмуди бинйүан, бинжынму, ба чә занха, җинлэ вынли, вәму йүн са бонцуни, гили чянщёнди бонцули. Ё фәни, вәму ба жынҗя дусы сый е жынбудый, щинмин ду бу җыдо. Җыншы, җыгә чищин чынха «даҗя хә йищин, хуон тў бянчын җин» щиндунли.
Зэ җыгә бинйүанни вәму ги цун Кара-Балта, Беловодское, Садовое, Беш- Корук, Бишкек лэди йиче жын ду гили быйкәрди бонцули.
– Җыйүанҗә ду ю дэфуди җышынима?
– Бусы, йигә җыйүанҗә ду мәю дэфуди җышы, кәсы вәму ду ю җыншы щён ги йиче бинжын ги бонцуди йиҗянлэ. Вәму чечў зыҗиди нынгу вон бинйүанни лали бинжынли, сунли мехади йүәли. Ба бинжынму вәмуди дэфуму канли. Ба бинйүан кэкэди сыхур, 15 тян литу 3 дэфу, 4 канхуфу гили хо бонцули.
– Нимуди җинчон йийүан гунзуәли дуәшо жызы?
– Вәму гунзуәли лёнгә дуә йүә, җытар ю 28 вәрлэ. Кэсы вон җәр лэди жын тэ дуәдихын, ю йиха, фиди вәр ду мәюди, дуәйибанзы дусы сышы суй вон шонди жын, нүжын е бу шолэ. Ба дэфуму е монзали, таму ё җинган ги йиче ги бонцуни, за җынни. Ё фәни, бифондо нанжынму литу, нүжынмуди быйту дащер.
– Лёнгә йүәди йиху, чинкуон йитян ган йитян хохали, бинжынму е шохали. Вәму ба җинчон йийүан гуандёли, йинцы бан җыгә хуә ё хо дуәди чянни. Йингэ ё ги дэфуму, канхуфуму чў чянни…
– Наму ба зу жынди чинкуон дуәтуәли мәю?
– Вәму мә йүгуә зу жынди чинкуон, йинцы җунщин гуон быйтян җе бинжындини, дансы лэди дянхуашон фә ю җун бинжынди хуали, еванни кын йү җымуди сычин, вәму йидин ба та вон районди бинйүанни дафани.
– Зэ кан далющинбинди йингашон ниму дый сыйүнди җин-янли мәю? До ниму зыҗиди чинкуоншон ю са гэбянни?
– Та до вәмушон ю да йинщённи, щянзэ вәму ду зэ жынжын җунҗян цун щүәди хуәжындини. Билүн, куанда-куанда, зущён зочян, бу гуә гәҗўн-гәёнди щихуан сычинли, дуәди сыҗян зэ вэту дэ фонгў лянзозыкэли. Зу либэди сыни йидин сыйүн фонгў лянзозыни, зў нэмазы ба та ду бу ма, хан зунхў җүлини. Җе фәчи, хэпани, дуан па лющинбин дый фа. Җыгә лющинбинди фонмян хан йү хын дуәди будунди чигуэ щянҗини. Билүн, юди җящяни йигә жынди бин хэди җундихын, гуонсы тади бонгәрниди, чинчин-люжынму, хохорди, дыйдо за ги таму ба бин мә жәшон. Хан ю чын йиҗязыҗя хэ җыгә бинди сычинни… Вәму дыйдо за зун бу дун, виса сычин чо җымуҗя йүни.
– Ниму, кәнын, хан ю шу куди са хуани.
– Юни, вә шыщин-шыйи щён доще ги җыйүанҗәҗяму, ги бонцу чянщёнди жынму зэмусы ги йиче цун бонцуди җүнзыму, вә йиха ду җибущён тамуди минзы, йинцы җымуди жын хын дуә. Җысы вәмуди йиманди гуәлиди винан, вәму ги даҗя чын чин доще.
Шәлүчын танхуади жынсы Радислав Сафин.
«Җы йипян вынҗонсы чечў Европа Лянбонди чянщёнди бонцу шәлүхади. Гуонсы цэлё йинви «Институт гражданских инициатив» щечўлэди, да җыгәшон тади җын йисы лян «Европа Лянбонди» җокан мәю лянщи».
Фанйисы Хуэйзў зэмусы ханйү җунщинди куәщүәжынму йүвын бәшы, җёшу Исхар Шысыр, йүвын янҗюҗя Фатима Хавазы.